Tooth Decay : దంతక్షయానికి ప్రధాన కారణాలు ఇవే..!
సాక్షి లైఫ్ : మానవ శరీరంలోనే అత్యంత బలమైన భాగం ఏది అంటే.. ఎముకలు అనుకుంటారు చాలామంది. కానీ, నిజానికి మన దంతాలపై ఉండే 'ఎనామెల్' (Enamel) పొర అన్నింటికంటే అత్యంత దృఢమైనది. రాయిలా గట్టిగా ఉండే ఈ రక్షణ కవచం, మన చిన్న చిన్న అలవాట్ల వల్ల కాలక్రమేణా బలహీనపడి, దంతక్షయానికి (Tooth Decay) దారి తీస్తుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 250 కోట్ల మందిని వేధిస్తున్న ఈ తీవ్రమైన సమస్య వెనుక ఉన్న ప్రధాన కారణాలు ఏమిటో తెలుసుకుందాం..
ఇది కూడా చదవండి.. తినే ఆహారానికి, అనారోగ్య సమస్యలకు లింక్ ఏంటి..?
ఇది కూడా చదవండి.. ప్రాణాంతకమైన వ్యాధులకు కారణమయ్యే జంతువులు..
ఇది కూడా చదవండి.. ఎర్ర రక్త కణాలు, తెల్ల రక్త కణాల మధ్య వ్యత్యాసం..?
దృఢమైన దంతం.. ఎందుకు క్షీణిస్తుంది..?
నోటిలో నిరంతరం జరిగే రసాయన ప్రక్రియే దంతక్షయం. దంతాలు రాళ్లతో నిర్మితమైనవి కావు, వాటిలో ఎనామెల్, డెంటిన్, పల్ప్, సిమెంటమ్ అనే కీలక పొరలు ఉంటాయి. మనం ఆహారం తీసుకున్నప్పుడు, ముఖ్యంగా చక్కెరలు, పిండిపదార్థాలు (Carbohydrates) తిన్నప్పుడు నోటిలోని హానికర బ్యాక్టీరియా చురుగ్గా మారుతుంది.
ఆమ్లాల దాడి (Demineralization).. బ్యాక్టీరియా మనం తినే చక్కెరలను విచ్ఛిన్నం చేసి, తీవ్రమైన ఆమ్లాలను (Acids) విడుదల చేస్తుంది. ఈ ఆమ్లాలు దంతాల పైపొర అయిన ఎనామెల్లోని కాల్షియం, ఫాస్ఫేట్ వంటి ఖనిజాలను కరిగించివేస్తాయి. దీన్నే 'డీమినరలైజేషన్' అంటారు.
సాధారణంగా మన నోటిలోని లాలాజలం (Saliva) ఈ ఆమ్లాల ప్రభావాన్ని అడ్డుకుని, తిరిగి ఖనిజాలను దంతాలకు చేకూర్చడానికి (Remineralization) ప్రయత్నిస్తుంది. అయితే, ఆమ్లాల ఉత్పత్తి మితిమీరినప్పుడు ఈ సమతుల్యత దెబ్బతిని, దంతాలపై 'ప్లాక్' (Plaque) అనే జిగురు పొర ఏర్పడుతుంది. ఇది క్రమంగా ఎనామెల్ను పూర్తిగా దెబ్బతీసి పింగాణీ పాత్రకు పగుళ్లు పడినట్లు రంధ్రాలు (Cavities) చేస్తుంది.
దంతక్షయానికి ప్రధాన కారణాలు..
1. చక్కెర పదార్థాల అధిక వినియోగం..
చాక్లెట్లు, బిస్కెట్లు, శీతల పానీయాలు, మిఠాయిలు వంటి తీపి పదార్థాలు ఎక్కువగా తినడం వల్ల చక్కెర కణాలు పళ్ల మధ్య చిక్కుకుపోతాయి. ఇది బ్యాక్టీరియాకు నిరంతర ఆహారంగా మారి, ఆమ్లాల దాడిని తీవ్రం చేస్తుంది. చిన్నపిల్లలు, కౌమారదశలో ఉన్నవారిలో దంతాలు త్వరగా పాడవడానికి ఇదే ముఖ్య కారణం.
2. నోటి పరిశుభ్రత లోపించడం..
ఉదయం, రాత్రి.. రోజుకు రెండుసార్లు బ్రష్ చేయకపోవడం వల్ల పళ్ల మధ్య ఇరుక్కున్న ఆహార కణాలు కుళ్ళిపోతాయి. రాత్రి వేళల్లో లాలాజల ఉత్పత్తి తగ్గుతుంది కాబట్టి, ఆ సమయంలో బ్రష్ చేయకపోతే బ్యాక్టీరియా మరింత సులభంగా దంతాలపై దాడి చేస్తుంది.
3. తరచుగా ఏదో ఒకటి తినడం (Snacking)..
రోజంతా కొద్దికొద్దిగా తింటూనే ఉండటం వల్ల నోటిలోని లాలాజలానికి ఆమ్లాలను తటస్థీకరించే (Neutralize) సమయం దొరకదు. ఫలితంగా దంతాలు నిరంతరం ఆమ్ల వాతావరణంలో ఉండిపోయి త్వరగా క్షీణిస్తాయి.
4. ధూమపానం, పొగాకు అలవాట్లు..
పొగాకు ఉత్పత్తుల వల్ల నోటిలో లాలాజల ప్రవాహం తగ్గిపోతుంది. లాలాజలం తగ్గితే దంతాలను రక్షించే సహజ కవచం కోల్పోయినట్లే. అందుకే ధూమపానం చేసేవారిలో చిన్న వయసులోనే దంతాలు ఊడిపోవడం, చిగుళ్ల వ్యాధులు రావడం ఎక్కువగా చూస్తుంటాం.
దంతాలను వజ్రంలా మార్చుకునే మార్గాలు..
దంతక్షయం ప్రాథమిక దశలో ఉన్నప్పుడే గుర్తిస్తే, దంతాన్ని మళ్లీ పునరుజ్జీవింపజేయవచ్చు. అందుకోసం పలు జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి.
ద్వికాల బ్రషింగ్.. ప్రతిరోజూ ఉదయం పరగడుపున, రాత్రి పడుకునే ముందు ఫ్లోరైడ్ (Fluoride) ఉన్న టూత్పేస్ట్తో కనీసం రెండు నిమిషాల పాటు పళ్లు తోముకోవాలి.
నోటిని శుభ్రం చేసుకోవడం..ఏ ఆహారం తిన్నా, కాఫీ, టీలు తాగినా వెంటనే మంచి నీటితో నోటిని బాగా పుక్కిలించాలి.
ఆహార నియమాలు..చక్కెరలు ఎక్కువగా ఉండే జంక్ ఫుడ్ను తగ్గించి.. కాల్షియం, ఫాస్ఫేట్ అధికంగా ఉండే పాలు, పెరుగు, ఆకుకూరలు, పీచు పదార్థాలు ఉన్న కూరగాయలను ఆహారంలో భాగం చేసుకోవాలి.
లాలాజలాన్ని పెంచడం.. లాలాజల ఉత్పత్తి పెరగడానికి తగినంత నీరు తాగాలి. అవసరమైతే చక్కెర లేని (Sugar-free) చూయింగ్ గమ్స్ నమలడం వల్ల లాలాజలం ఊరి, పళ్లు శుభ్రపడతాయి.
క్రమంతప్పకుండా తనిఖీలు..కంటికి కనిపించని ప్లాక్, పిప్పి పళ్లను ముందే గుర్తించడానికి ఏడాదికి కనీసం ఒక్కసారైనా దంతవైద్యుడిని (Dentist) సంప్రదించడం ఉత్తమం.
దంతాల ఎనామెల్ ఒకసారి పూర్తిగా క్షీణించి రంధ్రం (Cavity) పడితే, అది మళ్లీ దానంతట అది పెరగలేదు. అప్పుడు డెంటల్ ఫిలింగ్ లేదా రూట్ కెనాల్ చికిత్స మాత్రమే మార్గం. అందుకే 'Prevention is better than cure' వ్యాధి వచ్చాక బాధపడటం కంటే రాకుండా చూసుకోవడం మిన్న.
ఇది కూడా చదవండి.. టీబీని సకాలంలో గుర్తించకపోతే ఏమౌతుంది..?
ఇది కూడా చదవండి.. ఎర్ర రక్త కణాలు, తెల్ల రక్త కణాల మధ్య వ్యత్యాసం..?
ఇది కూడా చదవండి.. తినే ఆహారానికి, అనారోగ్య సమస్యలకు లింక్ ఏంటి..?
గమనిక: ఇది కేవలం సమాచారంగా మాత్రమే భావించండి.. ఈ సమాచారం ఆధారంగా ఆరోగ్య సమస్యలకు సంబంధించిన నిర్ణయాలు తీసుకోవద్దు. అందుకోసం వైద్య నిపుణులను సంప్రదించండి.
