Mental health care : మెదడుకు ముప్పు తెస్తున్న 5 రకాల రోజువారీ అలవాట్లు ఇవే..!  

సాక్షి లైఫ్ : నేటి ఆధునిక జీవనశైలిలో తెలియకుండానే మనం కొన్ని అలవాట్లకు బానిసలవుతున్నాం. ఇవి కేవలం మన శారీరక ఆరోగ్యంపైనే కాదు, అత్యంత ముఖ్యమైన మన మెదడుపై, ముఖ్యంగా జ్ఞాపకశక్తి (Memory Power)పై తీవ్ర ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతున్నాయని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ప్రతిరోజూ మనం చేసే ఆ ఐదు ప్రమాదకరమైన అలవాట్లు ఏమిటో, అవి మెదడును ఎలా దెబ్బతీస్తున్నాయో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.. 

ఇది కూడా చదవండి.. ఫ్యాటీ లివర్ ఏ ఏ అవయవాలపై ప్రభావం చూపుతుంది..? 

ఇది కూడా చదవండి.. టీ లో ఎన్నిరకాల వెరైటీలున్నాయో తెలుసా..? 

ఇది కూడా చదవండి..ఆరోగ్యప్రయోజనాలు పొందాలంటే సలాడ్ ను ఏ టైమ్ లో తినాలి..?

1. సరిపడా నిద్ర లేకపోవడం (Sleep Deprivation)
 మెదడు ఆరోగ్యంగా ఉండటానికి నిద్ర చాలా కీలకం. నిద్రలో ఉన్నప్పుడే మెదడు రోజువారీ సమాచారాన్ని క్రమబద్ధీకరిస్తుంది, అనవసరమైన విష పదార్థాలను తొలగిస్తుంది.

 నిరంతరం తక్కువ నిద్ర (రోజుకు 7-8 గంటల కంటే తక్కువ) మెదడులో అమిలాయిడ్-బీటా (Amyloid-beta) వంటి విషపూరిత ప్రొటీన్లను పేరుకుపోయేలా చేస్తుంది. ఇది దీర్ఘకాలంలో అల్జీమర్స్ వంటి జ్ఞాపకశక్తి సమస్యలకు దారితీయవచ్చు.

2. ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలు & అధిక చక్కెర (Processed Foods & High Sugar Intake)

 మెదడు సక్రమంగా పనిచేయడానికి ఆరోగ్యకరమైన పోషకాలు అవసరం. కానీ అధిక చక్కెర, కృత్రిమ పదార్థాలు కలిగిన ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలు, పానీయాలు మెదడు పనితీరును మందగిస్తాయి. అధిక చక్కెర వినియోగం మెదడులోని హిప్పోక్యాంపస్ (Hippocampus) ప్రాంతాన్ని దెబ్బతీస్తుంది, ఇది జ్ఞాపకశక్తికి కేంద్రం. దీంతో నేర్చుకునే సామర్థ్యం, గుర్తుంచుకునే శక్తి క్రమంగా తగ్గుతాయి.

3.  శారీరక శ్రమ లేకపోవడం (Lack of Physical Activity).. 

వ్యాయామం కేవలం కండరాలకే కాదు, మెదడుకు కూడా మంచిది. శారీరక శ్రమ మెదడుకు రక్త ప్రసరణను పెంచుతుంది. రోజువారీ కదలిక లేకపోవడం వల్ల మెదడుకు ఆక్సిజన్ సరఫరా తగ్గుతుంది. క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయకపోతే కొత్త న్యూరాన్లు ఏర్పడే ప్రక్రియ (న్యూరోజెనిసిస్) మందగిస్తుంది. ఇది జ్ఞాపకశక్తిని, ఆలోచనా సామర్థ్యాన్ని తగ్గిస్తుంది.

4. అధిక స్క్రీన్ సమయం (Excessive Screen Time).. 

 స్మార్ట్‌ఫోన్లు, ల్యాప్‌టాప్‌లు, టీవీలను అతిగా చూడటం వల్ల మెదడు నిరంతరం డిజిటల్ సమాచారంతో నిండిపోతుంది. ముఖ్యంగా నిద్రకు ముందు అధిక స్క్రీన్ టైమ్ మెదడు విశ్రాంతిని దెబ్బతీస్తుంది. నిరంతర పరధ్యానం (Constant Distraction) కారణంగా ఏకాగ్రత, లోతైన ఆలోచన చేసే సామర్థ్యం దెబ్బతిని, జ్ఞాపకశక్తి బలహీనపడుతుంది.

5.  ఒంటరితనం & సామాజిక దూరం (Social Isolation).. 

మానవులు సామాజిక జీవులు. ఇతరులతో సంభాషించడం, కొత్త విషయాలు నేర్చుకోవడం మెదడు ఉత్తేజంగా ఉండటానికి తోడ్పడతాయి. దీర్ఘకాలిక ఒంటరితనం, సామాజిక సంపర్కం లేకపోవడం వల్ల మెదడు ఉత్తేజాన్ని కోల్పోతుంది. ఇది మానసిక ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బతీయడంతో పాటు, జ్ఞానపరమైన క్షీణత (Cognitive Decline), డిమెన్సియా ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.

 ఈ ఐదు అలవాట్లను త్వరగా సరిదిద్దుకుంటే, మీ మెదడు ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవచ్చు. రోజుకు 7-8 గంటలు నిద్రపోవడం, తాజా కూరగాయలు-పండ్లు తీసుకోవడం, రోజుకు కనీసం 30 నిమిషాలు వ్యాయామం చేయడం, డిజిటల్ డిటాక్స్ పాటించడం, స్నేహితులు-కుటుంబ సభ్యులతో గడపడం వంటివి మెదడు ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరుస్తాయి.

ఇది కూడా చదవండి..కిడ్నీలు పనిచేయడం లేదని ఎలా తెలుసుకోవాలి..?

 ఇది కూడా చదవండి.. క్షయవ్యాధి ఏయే అవయవాలపై ప్రభావం చూపుతుంది..?

ఇది కూడా చదవండి..మంచి కొలెస్ట్రాల్ ను పెంచే దానిమ్మ.. 

గమనిక: ఇది కేవలం సమాచారంగా మాత్రమే భావించండి.. ఈ సమాచారం ఆధారంగా ఆరోగ్య సమస్యలకు సంబంధించిన నిర్ణయాలు తీసుకోవద్దు. అందుకోసం వైద్య నిపుణులను సంప్రదించండి.