Heart and Lung Problems : హార్ట్ అండ్ లంగ్ ప్రాబ్లమ్స్ ను ప్రాథమికంగా గుర్తించే వైద్య పరీక్షలు.. 

సాక్షి లైఫ్ : ఆయాసం (Breathlessness/Dyspnea) వచ్చినప్పుడు అది గుండె సంబంధిత సమస్య వల్ల వస్తోందా లేక ఊపిరితిత్తుల రుగ్మత వల్ల వస్తోందా అని నిర్ధారించడానికి వైద్యులు నిర్దిష్ట ప్రాథమిక, అధునాతన పరీక్షలను నిర్వహిస్తారు. స్టెతస్కోప్ పరీక్ష (Auscultation)..డాక్టర్ ఛాతీ శబ్దాలను పరిశీలిస్తారు. ఊపిరితిత్తుల్లో పిల్లికూతలు (Wheezing) లేదా గురక శబ్దాలు వస్తే ఆస్తమా, సీవోపీడీ కావచ్చు. గుండె చప్పుడులో అసాధారణ లయలు లేదా గుండె లోపలి కవాటాల సమస్యలు ఉంటే ఒకరకమైన శబ్దాలు వినిపిస్తాయి.

ఇది కూడా చదవండి..అధిక బరువు తగ్గాలంటే రోజుకి ఎన్ని క్యాలరీలు బర్న్ అవ్వాలి..? 

ఇది కూడా చదవండి..టిపికల్ ఫీవర్స్ అంటే ఏమిటి..? వాటి లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయి..? 

ఇది కూడా చదవండి..చిన్నారులలో అరుదైన జన్యుపరమైన వ్యాధుల నిర్ధారణకు సరికొత్త రక్త పరీక్ష.. 

ప్రాథమిక పరీక్షలు మొదటి దశ..

స్టెతస్కోప్ పరీక్ష (Auscultation)..డాక్టర్ ఛాతీ శబ్దాలను పరిశీలిస్తారు. ఊపిరితిత్తుల్లో పిల్లికూతలు (Wheezing) లేదా గురక శబ్దాలు వస్తే ఆస్తమా, సీవోపీడీ కావచ్చు. గుండె చప్పుడులో అసాధారణ లయలు లేదా గుండె లోపలి కవాటాల సమస్యలు ఉంటే ఒకరకమైన శబ్దాలు వినిపిస్తాయి.పల్స్ ఆక్సిమెట్రీ (Pulse Oximetry)..రక్తంలో ఆక్సిజన్ స్థాయి (SpO2) నాడి వేగాన్ని కొలుస్తుంది. ఆక్సిజన్ బాగా పడిపోతే అది తీవ్రమైన ఊపిరితిత్తుల లేదా గుండె వైఫల్య సంకేతం.

ఛాతీ ఎక్స్-రే (Chest X-Ray).. ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన మొదటి చిత్రణ పరీక్ష. ఊపిరితిత్తుల సమస్య అయితే.. నిమోనియా మచ్చలు, ఇన్ఫెక్షన్, ఊపిరితిత్తుల్లో గాలి గదుల వ్యాకోచం (emphysema), ద్రవాలు చేరడం కనిపిస్తాయి. గుండె సమస్య అయితే.. గుండె పరిమాణం పెరగడం (cardiomegaly), గుండె వైఫల్యం వల్ల ఊపిరితిత్తుల రక్తనాళాల్లో రక్తం,ద్రవం నిలిచిపోవడం (pulmonary edema) స్పష్టమవుతుంది.

ల్యాబ్ ఇన్వెస్టిగేషన్స్..

బీఎన్‌పీ,ఎన్‌టీ-ప్రోబీఎన్‌పీ (BNP / NT-proBNP).. గుండెపై ఒత్తిడి పెరిగినప్పుడు లేదా గుండె వైఫల్యం (Heart Failure) ఉన్నప్పుడు రక్తంలో ఈ ప్రోటీన్ స్థాయిలు బాగా పెరుగుతాయి. ఇది సాధారణ స్థాయిలో ఉంటే ఆయాసానికి కారణం గుండె కాదని, ఊపిరితిత్తుల సమస్యేనని ప్రాథమికంగా గుర్తించవచ్చు. సీబీపీ (Complete Blood Picture).. రక్తహీనత (Anemia) వల్ల ఆయాసం వస్తోందా లేదా ఇన్ఫెక్షన్ వల్ల తెల్ల రక్తకణాలు పెరిగాయా అనేది తేలుస్తుంది. డీ-డైమర్ (D-Dimer)..ఊపిరితిత్తుల్లో రక్తపు గడ్డలు పేరుకుపోయే 'పల్మనరీ ఎంబోలిజం' (Pulmonary Embolism) అనుమానం ఉన్నప్పుడు ఈ పరీక్ష చేస్తారు.

గుండె సంబంధిత నిర్దిష్ట పరీక్షలు..

ఈసీజీ (ECG)..గుండె విద్యుత్ తరంగాలను, గుండె స్పందనల వేగాన్ని, రక్త సరఫరా లోపాలను అంటే ఇస్కీమియా,గుండెపోటు సంకేతాలు గుర్తిస్తుంది. 2D ఎకోకార్డియోగ్రామ్ (2D Echo)..గుండె అల్ట్రాసౌండ్ స్కానింగ్. గుండె రక్తాన్ని ఎంత సమర్థవంతంగా పంప్ చేస్తోంది (ఎజెక్షన్ ఫ్రాక్షన్ - EF), గుండె గదుల సైజు, కవాటాల పనితీరును కచ్చితంగా లెక్కిస్తుంది. టీఎంటీ (TMT / Stress Test).. శారీరక శ్రమ చేస్తున్నప్పుడు లేదా ట్రెడ్‌మిల్‌పై నడుస్తున్నప్పుడు, గుండెకు రక్తం సరిగ్గా అందుతుందో లేదో పరీక్షిస్తారు.

ఊపిరితిత్తుల సంబంధిత నిర్దిష్ట పరీక్షలు..

స్పైరోమెట్రీ, పల్మనరీ ఫంక్షన్ టెస్ట్ (PFT).. ప్రత్యేక యంత్రం ద్వారా గాలిని బలంగా పీల్చి వదిలే పరీక్ష. ఊపిరితిత్తుల వాల్యూమ్, గాలి బయటకు వచ్చే వేగాన్ని ఇది కొలుస్తుంది. ఆస్తమా, సీవోపీడీలను వేరు చేసి నిర్ధారించడానికి ఇది ప్రధాన పరీక్ష. హెచ్‌ఆర్‌సీటీ చెస్ట్ (HRCT Chest).. ఊపిరితిత్తుల హై-రిజల్యూషన్ సీటీ స్కాన్. ఊపిరితిత్తుల లోపలి కణజాలం గట్టిపడటం (pulmonary fibrosis), చిన్న శ్వాసనాళాల లోపాలు, గాలితిత్తుల నష్టం వంటి అంశాలను అత్యంత స్పష్టంగా చూపిస్తుంది.

గుండె, ఊపిరితిత్తుల ఉమ్మడి పరీక్ష..

సీపీఈటీ (Cardiopulmonary Exercise Testing - CPET)..ఆయాసానికి గుండె కారణమా, ఊపిరితిత్తులా లేక కండరాల బలహీనతా అనేది సాధారణ పరీక్షల్లో తేలనప్పుడు ఈ పరీక్ష చేస్తారు. రోగి సైకిల్ తొక్కుతున్నప్పుడు శ్వాసించే ఆక్సిజన్, విడుదలయ్యే కార్బన్ డయాక్సైడ్, గుండె పనితీరును ఒకేసారి విశ్లేషిస్తారు. లక్షణాలు కనిపించిన వెంటనే జనరల్ ఫిజీషియన్ లేదా పల్మనాలజిస్ట్, కార్డియాలజిస్ట్‌ను సంప్రదిస్తే ప్రాథమిక తనిఖీల ఆధారంగా సరైన పరీక్షలను సూచిస్తారు.

ఇది కూడా చదవండి..చెడు కొలెస్ట్రాల్ ను నియంత్రించే పనస పండు.. 

ఇది కూడా చదవండి..రోజూ బెల్లం తింటే బరువు పెరుగుతారా..? 

ఇది కూడా చదవండి..గుండె నొప్పిని ఎలా గుర్తించవచ్చు..?

ఇది కూడా చదవండి..మీరు ఆరోగ్యంగా బరువు తగ్గాలంటే..? 

గమనిక: ఇది కేవలం సమాచారంగా మాత్రమే భావించండి.. ఈ సమాచారం ఆధారంగా ఆరోగ్య సమస్యలకు సంబంధించిన నిర్ణయాలు తీసుకోవద్దు. అందుకోసం వైద్య నిపుణులను సంప్రదించండి.