Old Memories : గతాన్ని తలచుకుని సిగ్గుపడుతున్నారా..? పాత జ్ఞాపకాలను మెదడు ఎందుకు వదలదంటే..!

సాక్షి లైఫ్ : మీరు ప్రశాంతంగా కూర్చుని ఉంటారు.. లేదా ఏదైనా ముఖ్యమైన పనిలో నిమగ్నమై ఉంటారు. అకస్మాత్తుగా పదేళ్ల క్రితం జరిగిన ఏదో ఒక అవమానకరమైన లేదా ఇబ్బందికరమైన సంఘటన మీ మదిలో మెదులుతుంది. నిజానికి ఎవరూ పట్టించుకోని ఆ చిన్న విషయాన్ని తలచుకుని ఇప్పుడు కూడా మీరు తీవ్రంగా మథనపడుతుంటారు. ఇలా తరచుగా జరుగుతుంటే.. సైకోథెరపీ కోణంలో దీనికి గల కారణాలను ప్రముఖ మానసిక నిపుణులు వెల్లడిస్తున్నారు. అవేంటో తెలుసుకుందాం..

ఇది కూడా చదవండి.. మీరు ఆరోగ్యంగా బరువు తగ్గాలంటే..? 

ఇది కూడా చదవండి..అధిక బరువు తగ్గాలంటే రోజుకి ఎన్ని క్యాలరీలు బర్న్ అవ్వాలి..? 

ఇది కూడా చదవండి..టిపికల్ ఫీవర్స్ అంటే ఏమిటి..? వాటి లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయి..? 

భావోద్వేగాలతో ముడిపడి ఉంటే..

మన మెదడు అన్ని రకాల జ్ఞాపకాలను ఒకేలా దాచుకోదు. భయం, ఆనందం, సిగ్గు, అవమానం వంటి తీవ్రమైన భావోద్వేగాలతో కూడిన సంఘటనలను మెదడు చాలా జాగ్రత్తగా నిక్షిప్తం చేసుకుంటుంది. ముఖ్యంగా నలుగురిలో మన పరువు పోతుందేమో అనే భయాన్ని కలిగించే పరిస్థితులను అత్యంత ముఖ్యమైనవిగా పరిగణిస్తుంది. అందుకే ఆ భావోద్వేగ తీవ్రత వల్ల అవి మదిలో పదిలంగా ఉండిపోతాయి.

శారీరక నొప్పితో సమానంగా..

నలుగురిలో అవమానానికి గురికావడం అనేది మెదడు దృష్టిలో ఒక శారీరక గాయంతో సమానం. మనుషులు సంఘజీవులు, అందరితో కలిసి ఉండాలని కోరుకుంటారు. సామాజికంగా తిరస్కరణకు గురైనప్పుడు లేదా పరువుపోయినట్లు భావించినప్పుడు మెదడు దాన్ని ఒక ముప్పుగా స్వీకరిస్తుంది. భవిష్యత్తులో మళ్లీ అలాంటి 'గాయం' కాకుండా చూసుకోవడానికి ఆ పాత జ్ఞాపకాలను పదే పదే గుర్తుచేస్తుంది.

పరిష్కారం కాని ఆలోచనలే..

ఏదైనా ఒక చేదు సంఘటన జరిగినప్పుడు.. దాని గురించి ఇతరులతో పంచుకుని, నవ్వుకుని వదిలేస్తే మెదడు దాన్ని తేలికగా తీసుకుంటుంది. కానీ, దాన్ని మనసులోనే దాచుకుని మథనపడుతుంటే మాత్రం.. ఆ సంఘటనను ఎలా అర్థం చేసుకోవాలో తెలియక మెదడు పదే పదే దాన్ని తెరపైకి తెస్తుంది. అందుకే, ఇబ్బందికరమైన విషయాలను ఆత్మీయులతో పంచుకోవడం వల్ల మానసిక భారం తగ్గుతుంది.

మిమ్మల్ని రక్షించడానికే..

గతం తాలూకు చేదు జ్ఞాపకాలు గుర్తురావడం ఇబ్బందిగానే అనిపించినప్పటికీ.. ఇది వాస్తవానికి మెదడు అనుసరించే ఒక రక్షణ యంత్రాంగం. 'గతంలో చేసిన తప్పును మళ్లీ చేయవద్దు' అని మిమ్మల్ని మీరు సరిదిద్దుకునేలా హెచ్చరించడానికే మెదడు ఈ సంఘటనలను రిప్లే చేస్తుంటుంది. అయితే, కొన్నిసార్లు ఈ ప్రక్రియ అవసరానికి మించి సుదీర్ఘకాలం పాటు కొనసాగుతుంది.

స్పాట్‌లైట్ ఎఫెక్ట్ (Spotlight Effect)..

మనం ఏదైనా చిన్న తప్పు చేసినప్పుడు అక్కడున్న వారందరూ మనల్నే గమనిస్తున్నారని, మన గురించే అనుకుంటున్నారని భ్రమపడుతుంటాం. దీన్నే మానసిక పరిభాషలో 'స్పాట్‌లైట్ ఎఫెక్ట్' అంటారు. పర్సనాలిటీ అండ్ సోషల్ సైకాలజీ జర్నల్ అధ్యయనం ప్రకారం.. ఆ సంఘటన జరిగినప్పుడు అక్కడున్నవారు దాన్ని ఎప్పుడో మర్చిపోయి ఉంటారు. కానీ, మన మెదడు మాత్రం ప్రతి చిన్న విషయాన్ని భూతద్దంలో చూపిస్తూ మనల్ని భయపెడుతుంది.

కాబట్టి, ఎప్పుడైనా పదేళ్ల నాటి పాత జ్ఞాపకం మిమ్మల్ని ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తే.. మీలో ఏదో లోపం ఉందని ఆందోళన చెందకండి. అది కేవలం మీ మెదడు మిమ్మల్ని రక్షించడానికి చేసే ఒక సాధారణ ప్రక్రియ మాత్రమేనని గుర్తించండి. గతాన్ని చూసి నవ్వుకోవడం అలవాటు చేసుకుంటే ఆ ఆలోచనలు వాటంతట అవే దూరమవుతాయి.

ఇది కూడా చదవండి..చిన్నారులలో అరుదైన జన్యుపరమైన వ్యాధుల నిర్ధారణకు సరికొత్త రక్త పరీక్ష.. 

ఇది కూడా చదవండి..రోజూ బెల్లం తింటే బరువు పెరుగుతారా..? 

ఇది కూడా చదవండి.. టీబీని సకాలంలో గుర్తించకపోతే ఏమౌతుంది..? 

 ఇది కూడా చదవండి.. ఎర్ర రక్త కణాలు, తెల్ల రక్త కణాల మధ్య వ్యత్యాసం..?

గమనిక: ఇది కేవలం సమాచారంగా మాత్రమే భావించండి.. ఈ సమాచారం ఆధారంగా ఆరోగ్య సమస్యలకు సంబంధించిన నిర్ణయాలు తీసుకోవద్దు. అందుకోసం వైద్య నిపుణులను సంప్రదించండి.